Mentoring a coaching – jak je rozróżnić?

W rozwoju osobistym nie ma jednej ścieżki do osiągnięcia określonych celów. Można korzystać z różnych narzędzi i praktyk, które potrafią dawać spektakularne rezultaty. Warto też wykorzystać wsparcie doświadczonych specjalistów. Kogo? Opcji bywa wiele. Jedni decydują się choćby na mentoring. Inni wybierają coaching. Zdecydowanie nie powinno się natomiast mylić tych zawodów.

Czym różni się coaching od mentoringu? W czym są podobne? Jak zdecydować, z czego najlepiej skorzystać? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdziecie poniżej.

Podstawowe definicje: czym jest coaching i czym jest mentoring? Co warto wiedzieć o roli coacha i mentora?

Czym zatem różni się coaching od mentoringu? Na początek poznajmy podstawowe definicje. W tym celu warto oddać głos profesjonalnym organizacjom wyspecjalizowanym w rozwoju osobistym.

Jak podaje ICF (International Coaching Federation) coaching jest partnerską formą współpracy między coachem a klientem, w której poprzez inspirację i kreatywny proces udaje się zmaksymalizować potencjał osobisty i zawodowy klienta.

Coaching is partnering with clients in a thought-provoking and creative process that inspires them to maximize their personal and professional potential.

Natomiast European Mentoring and Coaching Council określa coaching jako proces nauki oparty na dialogu, refleksji i wsparciu, którego celem jest rozwój samoświadomości, umiejętności i samopoczucia klienta.

Coaching is a facilitated, dialogic, and reflective learning process that aims to develop the coachee’s self-awareness, competence, and well-being

Ta sama Europejska Rada Mentoringu i Coachingu definiuje natomiast mentoring jako proces edukacyjny, w którym bardziej doświadczony mentor wspiera uczącego się i mniej doświadczonego podopiecznego poprzez dzielenie się wiedzą, doświadczeniem i zaangażowaniem w konkretnych problemach i zagadnieniach.

Mentoring is a learning relationship in which a more experienced mentor supports the learning and development of a less experienced mentee by sharing knowledge, experience, and insights.

Podsumowując, coaching rozumie się zatem jako proces partnerski, w którym coach zadaje pytania i wspomaga klienta w odkrywaniu odpowiedzi. Mentoring natomiast to relacja, w której doświadczony mentor przekazuje swoją wiedzę i wskazówki (często biznesowe), aby jego podopieczny mógł się rozwijać i zdobywać nowe umiejętności czy piąć się po szczeblach kariery.

Podstawowe różnice między coachingiem a mentoringiem

Już same definicje pokazują, że coaching i mentoring różnią się w podstawowych założeniach. Przyjrzyjmy się im teraz dokładniej, analizując poszczególne aspekty, co ułatwi nam odkrycie kluczowych różnic.

Rola prowadzącego coacha i mentora

Rola coacha w procesie polega na ułatwianiu samodzielnego odkrywania odpowiedzi, ukrytego potencjału i wewnętrznych mocnych stron. Odbywa się to dzięki zadawaniu pytań otwartych, aktywnemu słuchaniu informacji zwrotnej i stosowaniu innych narzędzi coachingowych. Co istotne, coach motywuje i wspiera klienta, ale nie jest nauczycielem ani nie musi być ekspertem w danej dziedzinie. Coach jest partnerem – neutralnym i nieoceniającym.

Z kolei mentor przyjmuje pozycję eksperta i specjalisty, o większych kompetencjach zawodowych niż klient. Jego zadaniem jest dzielenie się wiedzą i własnym doświadczeniem, udzielanie porad i wskazówek. Działa jako przewodnik w danej przestrzeni.

Metody i narzędzia pracy

Zarówno coaching, jak i mentoring sięga po szereg narzędzi i technik, by osiągnąć pożądane cele.

W przypadku coachingu są to choćby:

• pytania coachingowe,
• modele SMART, GROW,
• wizualizacje,
• praca na wartościach.

Z kolei mentoring skupia się na:

• dzieleniu wiedzą i doświadczeniem,
• omawianiu case studies,
• rekomendacjach rozwojowych,
• wspólnych rozwiązywaniu problemów w oparciu o doświadczenie mentora.

Oznacza to, że coach nie daje gotowych rozwiązań, pomaga klientowi je wypracować samodzielnie. Mentor natomiast rekomenduje i doradza w sposób korzystny dla podopiecznego.

Cele mentoringu i coachingu

Zarówno mentoring, jak i coaching zajmuje się realizacją celów. Coaching skupia się na rozwoju umiejętności miękkich, zmianie zachowań, zwiększeniu motywacji i pewności siebie czy organizacji pracy. Efektem ma być bardziej samodzielny i świadomy klient. Natomiast mentoring koncentruje się na rozwoju kariery i kompetencji zawodowych, a jego bazą jest przekazywanie wiedzy przez eksperta. Mentor może też wspomagać w podejmowaniu decyzji biznesowych czy zdobywaniu wiedzy eksperckiej.

Forma współpracy

Coaching to relacja partnerska, zazwyczaj formalna, oparta na konkretnych zasadach, w których klient określa kierunek pracy, a coach zachowuje neutralność. Mentoring z kolei nie musi być całkiem formalny. Niejednokrotnie opiera się na relacjach typu „mistrz” i „uczeń”.

Zakres odpowiedzialności

Coach podczas procesu nie wskazuje rozwiązań, a odpowiedzialność za efekty współpracy spoczywa na kliencie. Coach wyłącznie udziela wsparcia na ścieżce do odkrywania odpowiedzi.

A jak jest w mentoringu? Jako że w głównej mierze proces opiera się na przekazywaniu wskazówek wynikających z doświadczenia mentora, bierze on częściową odpowiedzialność na skierowanie klienta na odpowiednią ścieżkę w różnych sytuacjach.

Czas trwania

Proces coachingowy dzieli się na sesje. W zależności od indywidualnych potrzeb klienta może ich być kilka lub kilkanaście. Bazuje się na określeniu celów, a później ich realizacji.

Mentoring potrafi trwać latami, bez ściśle określonych ram czasowych czy wydzielonych spotkań. Może ewoluować wraz z rozwojem podopiecznego i jego organizacji oraz modyfikacją priorytetów i strategii.

Coaching i mentoring – kluczowe podobieństwa

Choć oba kierunki różnią się w wielu punktach, wciąż jednak można znaleźć sporo elementów wspólnych.

W obu przypadkach celem jest rozwój danej osoby. Coach i mentor pomagają w rozwijaniu umiejętności zawodowych i ogólnych, zwiększają samoświadomość, ułatwiają podejmowanie decyzji i wspomagają efektywność działania. Dla obu specjalistów od rozwoju kluczowe jest budowanie relacji opartej na poufności, bezpieczeństwie, szacunku, otwartości, a także otwartej na dialog. Co więcej, oba procesy służą poszerzaniu horyzontów i wspierają przezwyciężanie ograniczeń.

Podsumowując, jakie korzyści dają coaching i mentoring?

Dzięki nim zyskuje się:

• większą pewność siebie,
• lepsze zarządzanie czasem i działanie w stresie,
• poprawę komunikacji,
• efektywniejsze planowanie priorytetów i celów,
• rozwój kariery.

Warto wspomnieć, że oba podejścia mogą się uzupełniać i działać na korzyść klienta w określonej sytuacji. Dlatego niejednokrotnie stosuje się je równolegle, dla osiągnięcia jeszcze lepszych rezultatów.

Główne zalety mentoringu i coachingu

Coaching i mentoring potrafią być ważnym elementem efektywnego rozwoju zawodowego w obszarze konkretnych umiejętności. Wyróżniają się bowiem wieloma cennymi zaletami.

Poniżej znajdziecie najważniejsze z nich w kontekście kluczowych obszarów rozwojowych.

Na co się zdecydować: coaching a mentoring?

Kiedy warto zdecydować się na coaching? To świetne rozwiązanie dla osób, które pragną zmiany w życiu, chcą osiągnąć stan większej samoświadomości, odkryć i aktywować swój wewnętrzny potencjał, by rozwinąć kompetencje miękkie czy zmienić zachowania. To idealna opcja, gdy chce się partnerskiego wsparcia, neutralnej i bezstronnej perspektywy ze strony coacha.

Mentoring a coaching i szereg kluczowych różnic między nimi – podsumowanie

Jak stwierdził Timothy Gallwey w The Inner Game of Tennis: “Coaching is about creating the conditions for learning and growing, rather than giving instructions”. W tym jednym zdaniu znajduje się sedno tego, co najistotniejsze w przypadku coachingu i równocześnie tego, czym on zdecydowanie nie jest.

Choć można znaleźć wiele podobieństw między coachingiem i mentoringiem, to wciąż w pierwszym przypadku mamy do czynienia z procesem nastawionym na samoodkrywanie i działanie, w oparciu o motywację i wsparcie udzielane przez coacha. W drugim natomiast mamy rzetelną, najczęściej biznesową wiedzę, która pomaga osiągać konkretne cele i rozwój zawodowy.

Oba kierunki potrafią być bardzo pomocne. Oba przydają się w różnych momentach. Oba też da się połączyć, by zyskać jeszcze pełniejszy rozwój na wielu płaszczyznach prywatnych i zawodowych.

Natomiast, jeśli chcesz rozwinąć karierę w konkretnej branży i potrzebujesz precyzyjnych biznesowych wskazówek i wiedzy do realizacji postawionych celów własnych lub Twojej organizacji, wybierz mentoring.

Coaching vs. mentoring – FAQ

Coaching i mentoring należą do obszaru zawodów rozwojowych, które przynoszą wiele cennych korzyści dla uczestników. Poniżej znajdziecie zestawienie najczęściej zadawanych pytań, które pomogą zrozumieć różnice między nimi.