Coaching wykorzystuje się w wielu obszarach, by osiągnąć konkretne efekty. Jednym z często stosowanych jest coaching kariery, który zyskuje mocno na popularności. Dlaczego? Wspomaga ludzi w świadomym budowaniu kariery, planowaniu celów i ich późniejszej realizacji na przestrzeni lat.
Na czym w ogóle polega coaching kariery? Jakimi obszarami się zajmuje? Do kogo jest skierowany? Więcej na ten temat przeczytacie w dzisiejszym artykule.
Coaching kariery – definicja podstawowa
Czym jest coaching kariery? Warto w tym miejscu oddać głos International Coaching Federation (ICF):
„Coaching is partnering with clients in a thought-provoking and creative process that inspires them to maximize their personal and professional potential.”
To ogólna definicja coachingu. Kluczowymi cechami w przypadku coaching kariery jest budowanie partnerskiej relacji, która ma motywować do refleksji i wejścia w kreatywny proces, by zwiększyć swój zawodowy potencjał.
Podobnie proces opisuje też John Whitmore, autor książki „Coaching for Performance”:
„Coaching is unlocking people’s potential to maximize their own performance.
— John Whitmore
Coaching kariery pomaga uwolnić potencjał, by uzyskiwać najlepsze możliwe wyniki – w coachingu kariery – oczywiście w zakresie rozwoju zawodowego i świadomego budowania pozycji na rynku. Co istotne, jest to narzędzie przydatne na różnych etapach kariery – coaching sprawdza się zarówno w przypadkach początkujących pracowników, jak i zaawansowanych, doświadczonych specjalistów, którzy chcą dalej się rozwijać lub potrzebują zmiany.
Coaching kariery skupia się na długofalowym planowaniu kolejnych kroków zawodowych. Podczas sesji uwaga koncentruje się zatem na takich zagadnieniach, jak:
ustalenie celów zawodowych,
identyfikacja mocnych stron, kompetencji i potencjału rozwojowego,
planowanie rozwoju (w oparciu o szereg kolejnych kroków do wykonania),
budowanie satysfakcji z rozwoju,
przezwyciężenie strachu przed zmianą i wzmacnianie pewności siebie.
Zadaniem coacha jest zmotywowanie klienta, by przeszedł od zastanawiania się nad zmianą do realnego działania. Jest to możliwe dzięki wspieraniu procesu decyzyjnego i zwiększeniu świadomości zawodowej.
Coaching zawodowy (kariery) vs. doradztwo zawodowe – co się sprawdza w budowaniu życia zawodowego klienta?
Wciąż zmieniający się rynek pracy sprawia, że pracownicy muszą stać się coraz bardziej elastyczni w swoim życiu zawodowym – zmieniać miejsca zatrudnienia, a nawet zdobywać nowe kompetencje i umiejętności, by się przebranżowić.
Aby osiągać najlepsze rezultaty, potrzebne jest świadome planowanie kariery. W tym pomocą służą doradztwo zawodowe oraz coaching kariery. Często, dla uzyskania optymalnych rezultatów łączy się różne strategie, np.: coaching, doradztwo i mentoring.
Doradztwo zawodowe na współczesnym rynku pracy
Doradztwo zawodowe to proces skupiony na konkretnym problemie lub zagadnieniu, co pozwala uzyskać rozwiązania i odpowiedzi potrzebne tu i teraz. To zatem świetna opcja, gdy chce się znaleźć pracę, zmienić branżę lub przygotować się do rozmów kwalifikacyjnych.
Doradca występuje z pozycji eksperta, który dzieli się swoją wiedzą, poradami, wspiera w przygotowaniu czy poprawieniu dokumentów potrzebnych do procesu rekrutacyjnego.
Coaching kariery a poszukiwanie nowej pracy lub przemyślany rozwój zawodowy
Odmienne podejście wykorzystuje coaching kariery – w tym przypadku liczy się długoterminowy rozwój zawodowy, z wykorzystaniem posiadanych umiejętności i potencjału.
Coach wspiera w odkrywaniu możliwości, nie daje jednak gotowych rozwiązań ani nie sugeruje, jaką ścieżkę wybrać. Relacja budowana jest na partnerstwie i równości, a głównym narzędziem stają się pogłębione pytania, które prowadzą do autorefleksji i zwiększania samoświadomości u klienta.
Coaching kariery vs. doradztwo zawodowe – porównanie
Kiedy warto skupić się na coachingu kariery, a nie tylko chwilowym doradztwie zawodowym? Z pomocą coacha podchodzi się do tematu zdecydowanie bardziej kompleksowo, zakładając nawet odległe cele w obszarze zawodowym.
cecha
doradztwo zawodowe
coaching kariery
podejście
eksperckie
partnerskie
perspektywa
krótkoterminowe
długofalowe
działanie
doradca daje wskazówki i rady
coach zadaje pytania i motywuje do autorefleksji
koncentracja
na bieżącym celu (praca, awans)
na rozwoju osobistym (zawodowym) w dłuższej perspektywie
Doradztwo daje konkretną wiedzę, jak przygotować się do spotkania czy zdobyć daną pracę. Coaching prowadzi do stopniowej zmiany wewnętrznej, wzrostu pewności siebie, uwolnienia potencjału i zrozumienia swoich potrzeb zawodowych, a dopiero na tej podstawie określania celów rozwojowych na przyszłość.
Kiedy lepiej zdecydować się na coaching?
Jak przekłada się to na życiowe sytuacje?
Coaching to wręcz idealna opcja, jeśli ma się już dobrą pracę, ale równocześnie czuje się wewnętrznie, że nie jest to właściwa ścieżka. W takich przypadku, dzięki coachingowi, da się zredefiniować cele zawodowe, określić kluczowe wartości, tożsamość zawodową oraz motywacje wewnętrzne. Tak osiąga się zmianę perspektywy, by podjąć świadomą decyzję, czy warto zmienić miejsce zatrudnienia.
Z coachingu może też skorzystać osoba, która ma wysokie kompetencje, ale odczuwa wewnętrzne bariery, które utrudniają dalsze pięcie się po szczeblach kariery. W tym przypadku to właśnie coaching może pomóc odnaleźć wewnętrzne schematy zachowań czy przekonania i sprawdzić, w czym tak naprawdę tkwi problem. Dzięki temu możliwy jest wzrost skuteczności działania oraz otwartość na nowe role zawodowe. Doradztwo nie da w tym przypadku dobrych rezultatów, gdyż nie rozwiązuje problemów natury psychologicznej.
Definicja coachingu kariery oczami ekspertów: przykładowe cele i zagadnienia dla rozwoju jednostki
Coaching wspiera w długofalowym osiąganiu celów zawodowych. Odbywa się to poprzez realizację rozmaitych zadań, zwiększanie świadomości i budowanie nowych zwyczajów, opartych na jednostkowym potencjale.
W jakich obszarach działa coach kariery – koncentracja na procesie zmiany i rozwoju kariery zawodowej
Określenie wizji zawodowej
Rozwinięcie kariery zawodowej jest możliwe, jeśli rozpocznie się od określenia swojej wizji zawodowej. Coach ma bowiem przede wszystkim pomóc klientowi w stworzeniu wyobrażenia przyszłej ścieżki kariery. Wychodzi to znacznie poza kwestię znalezienia nowej posady – zamiast tego buduje się świadomą drogę, która uwzględnia potencjał zawodowy, umiejętności, styl życia (również z zachowaniem równowagi z życiem prywatnym).
„If you don’t know where you are going, you will probably end up somewhere else.”
— Lawrence J. Peter
Zwiększenie samoświadomości
Coaching to nie tylko zmiana pracy, to też praca z wewnętrznym krytykiem, ograniczającymi przekonaniami i ukrytym potencjałem. W ten sposób zwiększa się samoświadomość, na którą składają się choćby wyznawane wartości, mocne strony, czynniki motywujące do działania. Takie podejście pozwala zbudować stabilną ścieżkę rozwoju i kariery, chroniąc przed wieloma trudnościami, w tym pojawieniem się wypalenia zawodowego.
„People grow most where they already have natural strengths.”
— Marcus Buckingham
Towarzyszenie w zmianie zawodowej
Coaching pomaga w zmianie zawodu, osiągnięciu awansu, przebranżowieniu czy powrocie na rynek pracy, czyli towarzyszy w momentach przełomowych kariery. Proces prowadzi do świadomego podejmowania decyzji, realizacji celów i wzrostu.
„Coaching is about enabling people to take responsibility for their own development.
— David Clutterbuck
Budowanie strategii rozwoju
Coaching to nie jednorazowa sesja, a proces, podczas którego określa się atuty i mocne strony, a także definiuje luki kompetencyjne, co pozwala zdobyć dalsze umiejętności niezbędne do osiągania kolejnych kroków na drabinie kariery.
„In a world where change is constant, the ability to learn continuously is the competitive advantage.”
Coaching w tej organizacji miał wspomóc podnoszenie kluczowych kompetencji pracowników szczebla kierowniczego, by sprawniej osiągać cele jednostkowe i organizacyjne. Po wdrożeniu szkoleń wykorzystujących coaching zanotowano poprawę w obszarze organizacji pracy, komunikacji, zarządzania, pracy zespołowej.
FInalnie osiągnięto zwrot z inwestycji w obszarze niefinansowym na poziomie 330% oraz aż 743% w obszarze finansowym.
Coaching kariery – jak wygląda proces coachingowy i wytyczanie z jego pomocą ścieżki zawodowej, przykładowe problemy
Podstawą procesu coachingu kariery są oczywiście sesje coachingowe, dopasowane do indywidualnych potrzeb klienta. Cały proces oparty jest na regularnych spotkaniach oraz zadaniach do zrealizowania między nimi.
Kontrakt coachingowy. Pierwszym krokiem jest stworzenie kontraktu, w którym określa się zasady współpracy i oczekiwania klienta. Pojawiają się w nim: obszary pracy, ramy czasowe procesu, sposoby mierzenia efektywności oraz to, za co jest odpowiedzialny coach i klient.
Diagnoza sytuacji zawodowej. Aby móc towarzyszyć klientowi na drodze do rozwoju kariery, coach musi poznać aktualną sytuację zawodową. Analizie podlegają choćby: kompetencje i doświadczenie, wyznawane wartości, zasoby i możliwości, poziom satysfakcji z pracy oraz ograniczające przekonania. Dzięki takiej informacji zwrotnej można stworzyć skuteczne rozwiązania na przyszłość.
Praca z przekonaniami. Jak działać skutecznie? Trzeba przepracować ograniczające przekonania, w tym lęk przed zmianą, brak wiary w swoje możliwości, przekonanie o tym, że wszelkie szanse na poprawę sytuacji już minęły.
Zbudowanie planu działania. Samoświadomość i odkrycie potencjału pozwalają na wytyczenie ścieżki działania oraz drobnych celów, dzięki którym osiąga się kolejne kamienie milowe.
Coaching kariery (career coaching) jako skuteczne wsparcie i odkrywanie mocnych stron na drodze do sukcesu zawodowego?
Dobrze poprowadzony coaching wspiera w rozwoju kompetencji zawodowych, pozwala określić swoją ścieżkę i znaleźć rozwiązania, jak osiągnąć wybrane cele. Dzięki temu zyskuje się większą satysfakcję, równowagę pracy z życiem osobistym.
Coach nie daje odpowiedzi, a tylko stawia pytania, za sprawą których zapewnia jednak pomoc klientowi w rozwijaniu tego, co najlepsze, by wzrastać. Kluczem do sukcesu jest otwartość, chęć i działanie.
Jako coach pomagam ludziom przechodzić przez ważne życiowe i zawodowe zmiany w sposób spokojny, świadomy i skuteczny.
Tworzę przestrzeń, w której można zatrzymać się, odetchnąć i naprawdę usłyszeć siebie bez presji i ocen. W pracy łączę empatię, konkret oraz umiejętność zadawania pytań, które otwierają zupełnie nowe perspektywy.
Moi klienci często mówią, że przy mnie czują się bezpiecznie, a jednocześnie czują, że zbliżają się do rozwiązań, których wcześniej nie dostrzegali. Stawiam na autentyczność, otwartość i realny wpływ na codzienne życie — nie na teoretyczne rady. Moim celem jest, byś po każdej sesji wiedział, o krok bliżej kim jesteś i czego naprawdę chcesz.
Jeśli czujesz, że to dobry moment, by ruszyć z miejsca — zapraszam Cię na sesję ze mną.
