Dobry coach – kto to taki?

Coaching to proces rozwojowy, w którym, dzięki wspieraniu klienta przez coach, poprzez zadawanie pytań i stosowanie różnych narzędzi coachingowych, możliwe jest osiąganie wcześniej ustalonych celów w życiu prywatnym i biznesowym. Aby dało się osiągnąć oczekiwane rezultaty, potrzebny jest zatem naprawdę dobry coach.

Czym powinien się wyróżniać? Jakie są jego najważniejsze cechy? Jak znaleźć dobrego coacha? O tym przeczytasz w dzisiejszym artykule.

Kluczowe kompetencje coacha przy procesie coachingowym – kilka słów o Modelu Kompetencji ICF

Praca coacha wymaga specjalnych predyspozycji oraz stosowania kodeksu postępowania, by móc odpowiednio asystować klientom w zmianie.

Dlatego często można znaleźć rozmaite skodyfikowane zasady postępowania, a nawet zebrane przez międzynarodowe organizacje przepisy, w tym choćby Model Kompetencji ICF (ang. International Coach Federation). Od 2025 roku obowiązuje jego zaktualizowana wersja, która jeszcze bardziej kładzie nacisk na rozwój kluczowych umiejętności, kształtowanie właściwej postawy zawodowej, kontekst kulturowy, ale też autorefleksję coacha. A to pozwala mu świadczyć usługi coachingowe na najwyższym poziomie.

Model Kompetencji składa się z czterech głównych obszarów:

• podstawy (etyczna praktyka, zgodnie ze standardami i Kodeksem Etycznym ICF; elastyczna postawa skoncentrowana na kliencie),
• współtworzenie relacji (coach zawiera i realizuje ustalenia; rozwija zaufanie i poczucie bezpieczeństwa; utrzymuje obecność),
• skuteczna komunikacja (słucha aktywnie; pobudza świadomość klienta),
• kultywowanie nauki i rozwoju (wspiera klienta w procesie rozwoju).

Wsparcie dobrego coacha dla klienta – Kodeks Etyczny ICF

W tym miejscu trzeba koniecznie zwrócić uwagę na wspomniany już Kodeks Etyczny, którym muszą się kierować wszyscy certyfikowani coachowie.

Zadaniem tego zbioru standardów i zasad jest zapewnienie klientom bezpieczeństwa oraz zaoferowanie najwyższej jakości usług, uwzględniając współczesne wyzwania społeczne i zawodowe.

Jak zatem coach dba o dobro klienta z pomocą takiego kodeksu? Dokument obejmuje kluczowe cechy działania coacha:

1. Odpowiedzialność wobec klienta:
   1. poufność: coach dba o prywatność klienta (w sferze osobistej i biznesowej), nie wykorzystuje swojej pozycji ani wiedzy zdobytej od klienta poza ściśle określonymi sytuacjami,
   2. transparentność: coach jasno przekazuje informacje na temat procesu, kosztów i zasad współpracy jeszcze przed rozpoczęciem sesji,
   3. zarządzanie kontraktem: coach przygotowuje jasny i w pełni zrozumiały kontrakt coachingowi,
2. Odpowiedzialność wobec praktyki i wyników:
   1. uczciwość zawodowa: przekazuje rzetelne informacje na temat swoich kompetencji i doświadczenia,
   2. konflikt interesów: unika sytuacji, w których jego życie zawodowe lub prywatne mogłoby mieć wpływ na proces coachingowy,
3. Odpowiedzialność wobec profesjonalizmu:
   1. ciągły rozwój: realizuje obowiązek regularnego podnoszenia kwalifikacji oraz autorefleksji,
   2. etyczna postawa: zachowuje się godnie i zgłasza zaobserwowane naruszenia do odpowiednich organów ICF.
4. Odpowiedzialność wobec społeczeństwa:
   1. sprawiedliwość i inkluzywność: zachowuje szacunek dla różnorodności i unika dyskryminacji,
   2. wpływ społeczny: dba o wnoszenie pozytywnych wartości dla społeczeństwa dzięki praktykom coachingowym.

ICF w coachingu kładzie nacisk na cztery podstawowe wartości:

1. profesjonalizm,
2. współpraca,
3. humanizm,
4. równość.

W razie naruszenia zasad zawartych w Kodeksie Etycznym akredytowani coach musi liczyć się z konsekwencjami, w tym również utratą członkostwa i certyfikatu ICF.

Kluczowe cechy coacha we współpracy na linii coach – klient

W procesie coachingowym trzeba wypracować solidne podstawy do współpracy. Opierają się one w dużej mierze na określeniu zadań i ról dla każdej ze stron.

Jak to wygląda od strony coacha?

Jego zadaniem jest przede wszystkim zbudowanie atmosfery pełnej zaufania i poufności, by umożliwić szczerą i otwartą rozmowę. Coach aktywnie słucha i zadaje pogłębione pytania otwarte, które zmuszają klienta do refleksji. Pomaga klientowi w określaniu celów oraz porządkuje przedstawione przez niego myśli i wspiera na drodze do samodzielnych wniosków. Wspomaga go również w budowaniu planów działania na przyszłość.

„Coach nie jest kimś, kto daje odpowiedzi, ale kimś, kto pomaga je znaleźć.”.

— Marshall Goldsmith

Czym charakteryzuje się dobry coach (coaching osobisty, coaching biznesowy) – mocne strony coacha

Co zrobić, by móc realizować konkretne działania i cele, by skutecznie się rozwijać? Należy zbudować współpracę coachingową opartą na partnerstwie, wzajemnym zaufaniu, otwartości i dobrowolności.

Jakie cechy powinien zatem mieć dobry coach?

• empatia: dobry coach rozumie klienta i reaguje adekwatnie do sytuacji,
• aktywne słuchanie: dostrzega nie tylko przekaz, ale też warstwę emocjonalną,
• odpowiednie pytania: zadaje pytania, które stymulują klienta do autorefleksji,
• elastyczność: dopasowuje działania i rodzaj technik coachingowych do indywidualnych potrzeb klienta,
• budowanie zaufanie i poufność: tworzy bezpieczną przestrzeń dla rozmowy.

Dzięki takim cechom u prowadzącego coaching personalny lub biznesowy może przynosić zdecydowanie lepsze rezultaty.

Jaka relacja działa w coachingu – jak dobry coach pomaga klientowi w procesie coachingu?

Jak zaznacza ICF Polska, tym, co wzmacnia relację coachingową i pozwala z jej pomocą osiągać najlepsze rezultaty jest tworzenie relacji opartej na: zaufaniu, otwartości i dobrowolności.

Dobry coach ponadto musi wykazywać się pełnym profesjonalizmem oraz neutralnością, nie angażując się emocjonalnie w proces, dla zwiększenia skuteczności w realizacji celów. Dzięki coachingowi realizowanemu w sposób konstruktywny da się osiągnąć większą harmonię działania, co przekłada się na sprawniejsze realizowanie celów określonych przez klienta w lepszej atmosferze.

Jak ocenić, czy coach jest dobry – skuteczność coachingu a rozwój osobisty

Na tym etapie wiadomo już, jaki jest odpowiedni coach. Dobry coach potrafi słuchać. Dobry coach rozumie aspekty emocjonalne oraz tło, umie dostosować do nich pytania, by jeszcze lepiej wspomóc klienta w procesie coachingowym. Niezbędna jest też uczciwość coacha.

Zanim jednak zacznie się rozważać potencjalną współpracę, warto przyjrzeć się dostępnym opcjom, by sprawdzić, czy dany coach jest dobry, zanim zacznie się opowiadać mu o swoich problemach, marzeniach i planach na przyszłość.

Wiele można wywnioskować podczas pierwszej sesji. Co zrobić? Warto sprawdzić certyfikację i doświadczenie coacha, poznać zakresy jego specjalizacji oraz ewentualnie poprosić o wcześniejsze rekomendacje i przykłady wyników innych klientów. Kolejnym krokiem jest zapytanie o stosowane modele coachingu i standardowy przebieg procesu współpracy. Dzięki temu da się określić, czy dana forma działania jest w zgodzie z indywidualnymi potrzebami i własnymi emocjami klienta.

W końcu, trzeba zawrócić uwagę na jakość pierwszej sesji, sprawdzając, czy coach słucha, zadaje pogłębione pytania, czy raczej próbuje popisać się swoją wiedzą, bez oglądania się na drugą stronę.

Powiedzmy to sobie wprost: idealny coach nie istnieje, gdyż każdy z nas ma nieco inne potrzeby i będzie oczekiwał nieco innego podejścia. Dlatego, jeśli szukasz wsparcia coachingowego, otwórz się na pierwsze spotkanie – bez obiekcji i oczekiwań. Zobacz, czy dobrze się Wam rozmawia, czy czujesz pozytywną energię i motywację, która da radę pociągnąć Cię do przodu. Bez tego nawet najbardziej wykształcony coach może nie być w stanie Ci pomóc.

Dobry i profesjonalny coach a ogromny wpływ na klienta – współpraca, która działa na przyszłość

Coaching bywa pomocny w życiu osobistym i biznesowym. Musi być jednak dopasowany do klienta i jego indywidualnych potrzeb. Warto, przed odwiedzeniem coacha, dowiedzieć się, jak najwięcej na temat samego procesu coachingowego, ale też sprawdzić konkretną osobę. Wówczas zyskuje się szansę na znalezienie naprawdę odpowiedniego coacha.